Ik dacht eerst dat de twee kinderen die dit gedaan hadden ergens anders vandaan kwamen.
Toen ik er achter kwam dat ze waren opgegroeid in Laramie was ik ontsteld.
In Laramie, Wyoming...
lag een jongeman in coma, halfdood door ernstige mishandeling.
Toen ik dat hoorde, vond ik het gewoon vreselijk.
Niemand verdient dat.
Ongeacht wie je bent.
Een eerstejaars student was in elkaar geslagen...
vastgebonden aan een hek en voor dood achtergelaten in Wyoming afgelopen week.
Je zou willen denken dat dit door iemand van buiten de stad is gedaan.
Iemand die passeert en iemand gewoon in elkaar slaat.
Maar als we het hebben over iemand die al meerdere malen in elkaar is geslagen...
door iemand uit ons stadje, doet ons dat zeker wat.
Als je het mij daarvoor had gevraagd, had ik gezegd dat Laramie een prachtig stadje is.
Het is gescheiden genoeg om er je eigen identiteit te hebben.
Na Matthew zijn we een stadje getekend door een ongeluk of misdaad.
We zijn Waco of Jasper geworden.
We zijn een naamwoord, een definitie of een bord.
Vindt u het erg als ik dit opneem? - Nee hoor.
Nogmaals bedankt dat u tijd voor mij hebt vrijgemaakt.
Toen ik hoorde dat je hierheen zou komen...
toen je me belde, wilde ik zeggen:
'Je schopt me in m'n buik. Waarom doe je me dit aan? '
En toen dacht ik, 'Dat is stom, jij doet me dit niet aan. '
En veel belangrijker...
mijn leerlingen moeten praten.
Toen dit net gebeurd was, begonnen ze erover te praten.
Toen verscheen de media en stopte dat.
Wij zijn geen verslaggevers.
Weet ik, ik heb jullie laatste stuk gelezen.
Echt waar?
Gaf me een idee van wat jullie doen.
Moises belde en zei dat hij een idee had voor zijn volgende theaterproject...
maar er klonk wat somberheid in zijn stem, maar er klonk wat somberheid in zijn stem,
Hij wilde een stuk doen over wat er in Wyoming was gebeurd.
Leigh vertelde dat het bedrijf erover dacht om naar Laramie te komen...
en interviews te houden en of ik erheen wilde gaan?
Ja, zei ik, maar...
ik twijfelde, want als homofiele man...
ik bedoel...
er was net iemand vermoord, omdat ie homo was.
Wat wil je precies?
Ik wil graag de namen van de mensen, die misschien met ons willen praten.
Ik wil graag praten met leerlingen en vrienden.
Ik wil het verhaal horen van de mensen zelf.
Ik heb nog nooit iets als dit gedaan.
Hoe krijg je mensen aan het praten? Wat ga je vragen?
Het is nog erg pijnlijk voor ons.
Dat begrijp ik, maar dit gaat niet over Laramie of Wyoming.
Dit gaat over het hele land.
Voor mij gaat het nog steeds om Laramie.
Het bedrijf heeft ingestemd om naar Laramie te gaan en de mensen daar te interviewen.
Ik ben bang, want ik weet niet wat ik moet doen om hun veiligheid te garanderen.
Ik heb voortijdig contact gehad...
met het hoofd van de theaterafdeling van de Universiteit van Wyoming...
en hopelijk zal dat leiden tot meer interviews.
Je bent laat.
Weet ik. We hebben wat langer gepraat dan ik had gepland.
Wat zei Rebecca?
Ze heeft me de namen gegeven van de mensen die misschien willen praten.
Dorpelingen, boeren, wat studenten. Daar moeten we eerst contact mee leggen.
Eens zien of iemand wil praten.
Mooi. - Alles goed? Wat is er?
Doe dat alsjeblieft niet hier.
Waar komen jullie vandaan? - New York.
En wat komen jullie hier doen?
We zijn op doorreis.
Hoi.
Is Linda thuis? - Nee, ze werkt.
Kun je zeggen dat Amanda langs is geweest en dat ik in het Ranger Motel zit?
En jij bent?
Ik ben van een theatergezelschap. Rebecca Hilliker heeft haar over mij verteld.
Nooit van haar gehoord. Wat wil je?
We schrijven een stuk over Laramie en het Matthew Shepard incident.
Waarom doe je dat?
We denken dat het een verhaal is dat...
Je neus in iets steken waar we niet over willen praten.
Dat is geweest. - Ik begrijp je gevoelens...
We hebben hier geen zin meer in. Je bent hier niet welkom.
Waar ga je heen met dit verhaal?
Als het klaar is, gaan we er mee door heel Laramie.
En je gaat onze woorden gebruiken? - Dat is de bedoeling.
Ik ben dicht genoeg bij de zaak betrokken geweest om veel mensen te kennen.
Ik heb een dochter, die werkt bij de Sheriff.
En wat het 'homo-gebeuren' betreft...
dat interesseert me geen reet, zolang ze me maar niet lastigvallen.
En doen ze dat wel, dan zeg ik, 'Nee, dank je. '
Dat is de instelling van de meesten hier in Laramie.
Ze zouden er één kunnen rammen in een bar-situatie, weet je.
Als ze gedronken zouden hebben, zouden ze er één kunnen pakken...
maar daarna lopen ze weer weg. Laramie is leven en laten leven.
Lieve broeders en zusters, ik ben hier om u het woord van de Heer te brengen.
In mijn ambt heb ik een simpele waarheid gevonden die ik met u wil delen vandaag.
Het is als volgt:
Het Woord is of voldoende...
of dat is het niet.
Wetenschappers zeggen dat de geschiedenis van de mens...
dat de wereld vijf of zes miljard jaar oud is.
Wat is tenslotte een miljard jaar, geven of nemen?
Maar de Bijbel zegt me dat de geschiedenis van de mens 6000 jaar oud is.
Het Woord is of voldoende of dat is het niet.
In Laramie, bevolking 26, 687...
was het eerste wat ons begroette, de Wal Mart.
Dit had elke keten in Amerika kunnen zijn. Fast Food ketens, benzinestations.
Maar terwijl we verder het centrum in reden, bij de sporen...
hadden de gebouwen nog steeds de vorm van een ouderwets Westers Stadje.
Langs de University Inn...
op het bord waar voorzieningen als verwarmd zwembad en TV normaal staan...
staat nu: 'Haat is geen Laramie waarde. '
Hoe ben je hier terechtgekomen?
Toen het tijd werd om naar college te gaan, konden mijn ouders zich dat niet veroorloven.
Ik wist dat ik theater wilde studeren...
en als ik naar college wilde, moest ik dus een beurs hebben.
Er is zo'n wedstrijd elk jaar.
Zoiets als een Wyoming schoolwedstrijd.
Ik kwam naar de theaterafdeling van de universiteit om goede scènes te zoeken.
Ik vroeg de leraar: 'Ik heb een superscène nodig. '
En hij zei toen: 'Hier, alsjeblieft. Dit is het. '
Wat was het dan? - Het was Angels in America.
Ik heb 't gelezen en vond het wel oké.
Ik kan de Beste Scène winnen als ik goed genoeg werk aflever.
Ik vertelde het m'n ouders, zodat ze mij in de wedstrijd konden bekijken.
Ze namen me mee naar de kamer en lieten me zitten...
en zeiden toen dat ze niet zouden komen als ik die scène ging doen.
Ze konden het niet aan. - Hoezo niet?
Omdat ze homoseksualiteit verkeerd vinden.
Het enige wat ik nog weet van die wedstrijd, is de staande ovatie.
Echt waar?
We wonnen. De eerste plaats. Eén van de mooiste momenten van m'n leven.
Waren je ouders er? - Die waren er niet.
Waarom heb je het dan gedaan?
Als ik heel eerlijk ben, denk ik dat ik gewoon wilde winnen.
Het was gewoon de beste scène.
Ik wilde gewoon winnen.
vandaag heb ik voor 't eerst iemand ontmoet die ook echt Matthew Shepard heeft gekend.
Trish Steger, eigenaar van een winkel, verwees naar hem als Matt.
Matt kwam vaak in mijn winkel. Zo ken ik hem.
Het was de eerste keer dat men hem Matt noemde in plaats van Matthew.
Wat was hij voor iemand?
Weet ik niet.
Hoe moet wie dan ook iets over iemand anders vertellen?
Matt was een botterik. Snap je?
Hij was klein, 1. 60 meter. Drijfnat woog ie maximaal 45 kilo.
Ze zeggen dat ie 55 kilo woog, maar dat geloof ik niet.
Ik zeg: 'Ben jij Matthew Shepard? '
Hij zegt: 'Ja, dat ben ik, maar noem me geen Matthew of Mr Shepard. '
'Noem mij niet zo. Ik heet Matt. En ik ben homo en we gaan naar een homo-bar. '
'Heb je daar moeite mee? '
Ik zei: 'Nee, hoe ga je betalen? '
Het geval wil dat Laramie geen homo-barren heeft.
Heel Wyoming eigenlijk niet.
Hij huurde me in om naar Fort Collins, Colorado te gaan...
wat ongeveer een uur hiervandaan is.
Hij had wat moeite toen hij hier voor het eerst kwam.
Proberen er bij te horen.
Sorry dat ik te laat ben. - M'n zuster Romaine.
Zij was goed bevriend met Matthew.
Matthew wilde echt de politiek in.
Dat was zijn grote interesse, kijken naar CNN en MSNBC.
Dat waren de enige zenders waar ik ooit zijn TV op heb zien staan.
Waarom is hij naar Laramie verhuisd?
Hij zei dat hij terug wilde naar school.
Dus ik zei hem: 'Ga naar de universiteit van Wyoming in Laramie. '
'Daar vind je echt een thuis. '
Ik was zijn academische adviseur. Dus ik kende hem op een speciale manier.
Maar Matthew was erg verlegen als hij ergens voor 't eerst kwam...
zelfs erg laf zou ik bijna zeggen.
Die verlegenheid raakte hij al snel kwijt aan de persoon...
die enthousiast was over het pad wat hij ging bewandelen.
Als ik Matthew denk, denk ik aan zijn...
ongelooflijk grote glimlach.
Hij liep een kamer in en...
hij lachte naar iedereen.
Hij liet je je goed voelen.
'Er zijn mogelijkheden hier. Er zijn dingen die ik kan doen in deze wereld. '
'Ik kan erg belangrijk zijn. '
Ik heb Matt nog 48 uur voor de aanval gesproken.
Hij vertelde dat hij bij de homo en lesbo-groepen was gegaan op de campus...
en dat hij het geweldig vond en hij bereidde zich voor op de eerste week.
Hij was helemaal lyrisch over school en had het daar enorm naar z'n zin.
Ik kan dit alleen zeggen als ik erop terugkijk, uiteraard.
Ik denk dat hij die richting op wilde, richting mensenrechten.
Ik zal je iets vertellen.
Er zijn meer homo's in Wyoming dan men ziet.
Denk je? - Ik weet het wel zeker.
Ze zijn nou niet echt...
Hoe noem je de queens, de homo's?
Je weet wel, die drukke nichterige typetjes.
Dat zijn meer van die mensen...
die een baal hooi neerleggen, op een paard springen, ze brandmerken en erop los gaan.
Snap je? Ik zeg altijd...
niet sollen met een homo uit Wyoming, want ze schoppen je voor je kont.
Maar daar gaat het niet om. - Waar dan wel?
Mensen uit Wyoming geven er niet om of je nou homo bent...
of hetero, biseksueel, triseksueel. Het maakt niet uit.
Werkelijk? - Dat zei ik toch. Het maakt niet uit.
Ik was het eerste lesbo of homo lid die ervoor uitkwam...
en dat was een half jaar geleden.
Dat is nog niet zo lang geleden.
Ze vroegen me wat m'n man deed bij dat interview.
Dus toen kwam ik ervoor uit.
Toen ik hierheen verhuisde, wist ik dat het zwaar zou worden als homo-zijnde.
Er zouden momenten komen dat ik naar Denver zou gaan...
naar de homo-barren aldaar en dat mensen me zouden vragen waar ik vandaan kwam...
en dan zou ik zeggen: 'Laramie, Wyoming. '
En ik heb daar zoveel mannen uit Wyoming ontmoet.
Zoveel homo's die hier waren opgegroeid en ze deden als:
'Dit is geen plaats waar ik kan wonen. Hoe kan jij dat wel? Ik moest er weg. '
Maar zo nu en dan was er een jongen:
'Tjee, ik mis Laramie. '
'Ik bedoel, ik vond het heerlijk daar. Daar wil ik wonen. '
En dan kregen ze zo'n rare blik in hun ogen en ik denk...
als je daar wilt wonen, doe dat dan.
Dus ik ging op een dag naar kantoor en ik moest een vrouw terugbellen.
Dat deed ik en zij zei: 'Ik hoor dat je lesbisch bent.
'Ik hoor dat jij er één bent. ' En ik zei, 'uh-huh? '
Zij weer: 'Ik ben er ook één. ' Ze wilde me meteen ontmoeten.
Ze waarschuwde me ook voor het feit...
dat er andere lesbo's waren die niet met mij gezien wilden worden.
Dat dat gezien met mij worden hen onherstelbaar zou tekenen.
Dat dat gezien met mij worden een groot probleem zou zijn.
Ik hou van dit land.
Ik bedoel...
ik hou echt van dit land.
Ik ga 'n snelle 'eroverheen komen' maken, en dat zal dan alles zijn.
Puur feitelijk. 10:00. M'n gewone tijd voor een dinsdag.
Om 10:30 hebben we een karaoke avond...
dus lopen er misschien 20 a 30 mensen in de rondte.
En op dat moment komt Matthew Shepard alleen binnenlopen en...
hij gaat zitten, precies waar jij nu ook zit en bestelt een Heineken.
Wat kan ik je vertellen over Matt? Manieren...
beleefdheid, intelligentie. Mij verzorgen, in de vorm van fooien.
Alles. Hij biedt gewoon conversatie aan.
Hij komt binnen en is altijd netjes gekleed en goed geschoren.
Leek geen zorgen te hebben en hij was op niemand aan 't wachten.
Hij wilde alleen maar van z'n drankje genieten en het gezelschap eromheen.
Het was, denk ik, 11:30 of 11:45.
Toen kwamen Russell Henderson en Aaron McKinney binnen.
Ze kwamen binnen, gingen naar de bar, gingen daar zitten en bestelden een kan...
en ze betaalden alles met dubbeltjes en kwartjes...
wat iets is wat je niet snel vergeet.
Zoiets vergeet je niet. $5. 50 in dubbeltjes en kwartjes?
Dat is verdomme een nachtmerrie voor een barman.
Geld betekende niets voor Matthew, want hij groeide op met veel ervan.
Hij gaf je zo z'n portefeuille, want geld betekende niets voor hem.
Z'n schoenen betekenden misschien wel iets voor hem, maar...
ze kunnen zeggen dat 't 'n beroving was, maar ik geloof daar niets van.
Zelfs geen milliseconde.
Toen ze binnenkwamen, Henderson en McKinney...
kwamen ze niet dronken over bij mij.
Ze kwamen binnen, bestelden een kan bier...
namen dat mee naar het pool-gedeelte en bemoeiden zich niet met anderen.
Dat duurde zo'n half uur...
en toen zag ik dat Russell en Aaron met Matthew Shepard hadden gepraat.
Sommige mensen zeggen dat hij hen probeerde te versieren.
Nou, gewone mensen wil je niet versieren.
Aaron en ik zijn al twee jaar samen.
Aaron zei dat een vent naar hem toe was gekomen en zei dat hij homo was...
en met hem en Russ wel wat zou willen.
Aaron heeft dat helemaal verkeerd.
Hij vindt 't maar niks om tussen homo's te zijn en dat geldt ook voor Russ.
Ze hebben het gewoon niet op homo's.
Dus raakte hij geërgerd en zei dat hij hetero was...
en hij wilde er niets mee te maken hebben en liep weg.
Hij zei dat op dat moment hij en Russ naar het toilet gingen...
en besloten om te doen alsof ze homo waren om hem in de truck te krijgen en te beroven.
Ze wilden hem een lesje leren niet te sollen met hetero's.
Ik praat hun acties niet goed, maar het was gedeeltelijk zijn schuld...
en gedeeltelijk van de daders, dus, weet je, misschien is het 50-50.
Ze verklaarden dat Matt naar hen toekwam en hen benaderde.
Dat geloof ik totaal niet en ik weerleg die verklaring ook.
Ik geef je twee redenen waarom. Ten eerste, persoonlijkheid.
Waarom benaderde hij hen? Dat deed hij met niemand anders in de bar.
Ze zeggen dat hij een vervelende homo is.
Hij gaat zo naar mensen toe.
Gelul! Hij is nog nooit naar mij toegekomen. Ik bedoel, kom op zeg.
Hij kwam wel naar die twee toe? Alsjeblieft zeg.
Ten tweede, territorialisme. Matt zat daar.
Aaron en Russell waren daar achter.
Met hun eerste interactie waren ze in Matt's omgeving...
de omgeving waar hij al de hele avond zat.
Dus wie benaderde wie?
Hij zou nooit zomaar met iemand gaan praten.
Als iemand tegen hem begon te praten, deed hij iets als, 'Blah, blah, blah. '
Hij had er geen problemen mee om een gesprek af te kappen met wie dan ook.
Dit ga ik ook verklaren...
want ik ben eigenlijk de hoofdgetuige in deze zaak.
Ik ga verklaren dat ik Matthew zag vertrekken.
Dat ik twee personen met hem zag vertrekken en dat ik hun gezichten niet heb gezien.
Ik zag hun achterhoofd. Op dat moment zijn McKinney en Henderson niet in de buurt.
Reken jij het maar uit.
Ik ben niet erg bekend op dat gebied...
waardoor ik nu denk dat God heeft gewild dat ik hem vond.
Ik wilde een stukje fietsen...
en toen zag ik iets bij het hek liggen.
Ik dacht dat het een vogelverschrikker was.
Halloween komt er tenslotte aan.
Ik dacht dat het 'n Halloween-grap was.
Ik zag zelfs z'n borst op en neer gaan.
Ik dacht nog steeds dat 't 'n pop was. Een soort mechanisme.
Maar toen ik...
Toen ik wat haar zag...
zijn haar...
wist ik dat het een mens was.
Wat deed je toen?
Ik rende naar het dichtstbijzijnde huis en belde de politie.
De sheriff heeft een persconferentie gegeven vandaag.
Ze onderzoeken de vermeende moord op de 22-jarige Matthew Shepard.
De sheriff zegt dat ze man in elkaar geslagen hebben gevonden...
en bewusteloos, vastgebonden aan 'n hek.
De wrede aanval bracht Matthew Shepard in coma.
De fietser die hem vond, zei dat hij eerst dacht dat het een vogelverschrikker was.
In de gevangenis nu, beschuldigd van de misdaad...
de 21-jarige Russell Henderson en Aaron McKinney, voor ontvoering...
Het slachtoffer, Matthew Shepard...
ligt in kritieke toestand in het Poudre Valley ziekenhuis.
De aanklacht vond vrijdag plaats rond lunchtijd.
Meer details over deze zaak zijn bekend geworden...
zoals het feit dat de daders zelf kinderen waren.
Lokale kinderen, waar iedereen uit de buurt een bepaalde relatie mee heeft.
Toen kwam een rechter binnen en die las de feiten voor.
De beklaagden, Aaron James McKinney en Russell Arthur Henderson...
ontmoetten Matthew Shepard in de Fireside Bar.
Nadat Mr Shepard vertelde dat hij homo was, misleidden de verdachten Mr Shepard...
door met hem te vertrekken in hun voertuig naar een afgelegen plek.
Op weg daar naartoe, werd Mr Shepard geslagen door een pistool op z'n hoofd...
bij aankomst op de trieste plek...
bonden beide verdachten hun slachtoffer vast aan een hek...
beroofden hem, martelden hem en sloegen in op hem.
Toen ik bij het hek aankwam, zag ik wat leek op een jongeman...
13 of 14 jaar oud, omdat hij zo klein was, daar liggen...
en hij zat gebonden aan de paal.
Wat deed je? - Ik deed m'n best.
Hij zat onder het bloed.
De enige plek waar geen bloed zat...
was de plek op z'n gezicht waar z'n tranen over waren gelopen.
Je weet wel...
hij zag er normaal uit.
Ik zag dat hij een ernstige hoofdwond had.
Dit soort verwondingen verwacht je van iemand...
die van een heuvel is afgestort in een auto met 120 km/uur.
Bij zo iemand kan je dat soort verschrikkelijke verwondingen verwachten.
Maar je verwacht niet dat iemand dat een ander aandoet.
Beide verdachten werden later opgepakt door agenten...
van het Laramie Politiebureau die hun wagen hadden bekeken...
en een creditcard en een paar leren schoenen hadden gevonden...
die toebehoorden aan 't slachtoffer, Matthew Shepard.
Hetgene wat me schokte is, dat het een doordringend plaatsdelict is.
Hoe bedoel je?
De bandensporen, de indrukken die de banden maakten...
die waren perfect vanwege de zandgrond.
En we vonden een vezel afkomstig uit de truck.
Dat zal me altijd blijven shockeren.
In Wyoming is de wind zo sterk...
dat je normaal zoiets niet vindt op een buitengelegen plaatsdelict.
Z'n handen waren gebonden, in wat wij de handboeien-positie noemen.
Zo boeien wij mensen.
Hij was vastgebonden met zeer dun, wit touw...
en het was gewikkeld om de paal, slechts een paar centimeter van de grond.
Z'n schoenen waren weg.
Hij zat strak gebonden, dus ik gebruikte mijn mes.
Ik probeerde die tussen zijn polsen en het touw te krijgen.
Ik moest zeer voorzichtig zijn, zodat ik Matthew niet verder zou pijnigen.
Ik schreeuwde naar hem: 'Hé, wakker worden! '
Gewoon om iets uit hem te krijgen.
Hij bewoog niet, deinsde niet terug, hij deed helemaal niets.
We legden hem op z'n linkerkant. Toen we dat deden, stopte hij met ademen.
Ik legde hem meteen terug op z'n rug.
Dat was net voldoende beweging.
Het gaf mij net genoeg ruimte om hem los te snijden.
En toen reed Rob met de ambulance naar het Ivinson Hospital.
Toen we Matthew zagen, was het duidelijk dat zijn zorg voor ons niet mogelijk was.
Ik belde de neurochirurg in Poudre VaIIey...
en Matthew was onderweg binnen een uur en 15 minuten, denk ik.
Een paar dagen later lieten ze me een foto zien van Matthew.
Ik had hem nooit herkend.
Ze zeiden dat de beklaagden 't slachtoffer vast- gebonden en smekend voor z'n leven achterlieten.
Je zou graag willen dat het iemand van buiten was...
die langskwam en iemand in elkaar slaat.
Maar als je iemand ziet die zo toegetakeld is...
herhaaldelijk door iemand uit onze stad...
dan raakt ons dat echt.
En dat is een goed woord.
Het raakt ons.
De beklaagden zullen in hechtenis blijven op het Sherrifs Bureau...
tot er een datum is gepland voor hun rechtszaken.
Het was groot nieuws.
Het was samendrommen en we spraken met honderden journalisten...
wat een behoorlijke knauw gaf bij de lokale bevolking.
Laramie, Wyoming, vaak genoemd 'de juwelenstad van de wildernis'...
staat nu in het oog van een storm.
De mensen zouden graag denken dat het gebeurde de uitzondering is...
Er waren overal journalisten, nieuwswagens in de stad, op de campus...
en dat soort aandacht zijn wij niet gewend.
Aaron McKinney en Russell Henderson kwamen uit het arme gedeelte van de stad.
Dit kleine stadje dat zichzelf benoemd als...
'Thuishaven van Wyoming' worstelt met haar houding ten opzichte van homo's
Het is zwaar, zoals Matt Shepard wist...
en al z'n vrienden weten, homo te zijn in cowboyland.
En om dat soort afkeuring te krijgen onder zulke tragische omstandigheden...
onder omstandigheden die we nooit voor mogelijk hadden gehouden...
De meerderheid van de mensen hier zijn goede mensen.
Rotte appels heb je zo af en toe.
Onze burgers zijn zo niet.
Jullie verklaren m'n zoon schuldig, voordat er maar een rechtszaak is geweest.
Hoe kan dit gebeuren?
Ik kan niet begrijpen hoe iemand zoiets kan doen.
Je hebt je eigen levensstijl, dat zou je moeten hebben.
Het is eigenlijk leven-en-laten-leven. - Het is leven-en-laten-leven.
Ik ben woedend en geschokt door de gruwelijke misdaad die gepleegd is op Matthew Shepard.
Een jonge homofiele man ligt in een diepe coma. Een misdaad, die meer is dan verachtelijk.
Laat het land weten, dat dit niet de Universiteit van Wyoming is.
Dit is niet wat we zijn.
Als dit over een hetero zou gaan, had dit niet het nieuws gehaald.
Ik denk niet dat de homo's hier problemen hebben.
We hadden die gasten in minder dan een dag in de cel. Dat is best goed.
Honderden mensen dringen bij het Congres er op aan om 'n wet tegen haatmisdaden goed te keuren.
Ik wil de mensen van Wyoming waarschuwen voor te sterk reageren...
op een manier dat de ene groep meer rechten krijgt dan een andere.
We wachten af of de wrede mishandeling en marteling...
van Matthew Shepard werd gedaan door haat.
O, mijn God.
Wil iemand anders dit doen?
Matthew Shepard werd gebracht in kritieke toestand...
om ongeveer 9:15 uur op 7 oktober.
Toen hij aankwam, reageerde hij niet, en werd hij aan de beademing gelegd.
Matthew's grootste verwondingen bij aankomst bestonden uit onderkoeling...
en een achterhoofdfractuur...
die liep tot aan z'n rechteroor.
Dit heeft zowel een bloeding als druk in de hersenen veroorzaakt.
Vrijdagavond arriveerden de ouders en ik ging naar Dennis en Judy.
Het is vreselijk. Die arme mensen.
Matthews temperatuur fluctueerde de afgelopen 24 uur...
tussen de 36 en 41 graden.
We hebben een politie-escorte geregeld om hen op te halen.
We hebben ze opgevangen in één van onze vergaderzalen...
hebben hen te eten gegeven en een plaats om te slapen.
Hier volgt een verklaring van hen.
'Allereerst willen wij het Amerikaanse volk bedanken...
voor hun lieve gedachten over Matthew...
en hun lieve wensen voor zijn spoedig herstel. '
'We waarderen uw gebeden en goede wil we weten dat...
dat iets is wat Matthew ook zou waarderen. '
Ik ging erheen en zei:
'Vertel me wat ik kan doen of wat ik kan zeggen...
of wat je nodig hebt, en ik verzorg dat. '
'We hebben ook een verzoek aan de mensen van de media.
We vragen u onze privacy te respecteren, alsmede die van Matthew...
zodat we ons kunnen concentreren op onze inspanningen, gedachten...
en liefde voor onze zoon. '
'Dank u zeer. '
Russell Henderson en Aaron McKinney pleitten onschuldig te zijn...
op de beschuldigingen van ontvoering, beroving en poging tot moord.
Russell was altijd zo aardig.
Hij was de Adelaar Scout.
Zijn hele aanwezigheid was altijd stil en lief. Hij is als Mormoon opgegroeid.
Hij was daar actief in, toen hij jonger was, als een oudere in de Kerk.
Natuurlijk snap ik er niets van. Ik weet dat mensen kunnen doorslaan...
en zoals ik al zei, we hadden geen echte intieme relatie, ik was slechts z'n huisbaas.
Ik weet nog op het kerstfeest...
dat hij dronken was, net als wij allemaal.
Hij was niet gewelddadig. Zijn persoonlijkheid veranderde niet.
Hij was nog steeds die kleine, bescheiden Russell.
Aaron was een goede jongen.
Daarom was ik zo geschokt toen ik het hoorde.
Hij leefde bij z'n vriendin, waar hij pas mee omging sinds afgelopen zomer.
Ze was al snel zwanger, want ze hadden een kind.
21 jaar, maar hij liep rond met een kind.
Toen ik het voor 't eerst hoorde, vond ik het gewoon vreselijk.
Ik weet niet of Aaron gewoon naar de klote was of zoiets...
maar Matthew had geld.
Hij had betere kleding dan ik, zeg. Matthew was een rijke stinkerd.
Zo moet je hem niet noemen.
Ik zeg niet dat hij slecht was, ik zeg alleen maar...
dat hij op de verkeerde plek en verkeerde tijdstip was en het verkeerde zei.
Aaron kleedde zich altijd ruim, grote kleren,
een beetje Tommy Hilfiger.
Polo, Gucci, weet ik veel.
Hij kon het waarschijnlijk niet hebben dat Matthew homo was, omdat hij niet hield van...
De homo's waar ik hem mee heb zien praten of waarover hij praatte...
had hij geen problemen mee, zolang ze hem niet versierden...
of zolang het niet bij 'm opkwam.
Toen ik Aaron kende, was hij nog kind.
Hij probeerde erbij te horen, deed stoer. Maar weet je wat?
Je kon recht voor z'n gezicht staan...
en dan deinsde hij naar achter als een bang kind.
Als ik Aaron nu zou zien, zou ik zeggen, 'Waarom heb je zo verkloot? '
Ik wil hem door elkaar schudden, snap je?
'Wat dacht je nou eigenlijk? ' 'Wat dacht je in hemelsnaam? '
Hallo?
Dit is 'r.
Hoi, dokter.
Hoe is 't met 'm?
Ja.
Heb je even?
Ma, kun je ophangen? Ik neem 'm daar binnen wel.
Ik ben hier.
Ja.
Het gedeelte wat ik je voorheen niet vertelde...
is dat Reggie Fluty mijn dochter is.
Toen ze me vertelde dat ze politieagent wilde worden...
dacht ik dat er geen betere keuze voor haar was.
Ze kon alles aan wat op haar weg kwam.
En dan gebeurt dit.
Dat was het ziekenhuis.
Matthew Shepard is HIV positief en...
ze zeggen dat ik eraan ben blootgesteld.
Wat?
Ze zeggen dat ik ben blootgesteld aan het AIDS-virus.
Omdat ik heb gebouwd voor de Ilamas...
en ik diverse open wonden heb op m'n handen en...
ik zijn bloed op mijn handen kreeg.
Hoe kwam dat dan op je handen?
We hebben klote handschoenen en ik bleef ze maar dragen en
en je blijft ze maar dragen en ze blijven maar kapotgaan, dus...
uiteindelijk zat ik zonder.
Heb je hem aangeraakt zonder handschoenen?
Je kunt een mens niet zo laten zitten.
Je kan niet een mens zo laten zitten.
Niet twijfelen gaat er door je hoofd.
Niet twijfelen, de hele tijd.
Dus je gaat gewoon door en je verzorgt Matthew...
en je probeert een open luchtweg te vinden en dat is wat je doet.
Eigenlijk wilde ik iemand in elkaar slaan.
Niet Matthew, begrijp me goed. Niemand van ons was kwaad op Matthew.
McKinneys hoofd eraf rukken.
En ik denk aan Henderson...
je weet wel, die twee...
mensen hebben zoveel leed veroorzaakt bij zoveel mensen.
Ze wilden me meteen aan die AZT medicijnen hebben.
Als je...
daarmee begint binnen 36 uur...
voorkomt dat misschien dat je de ziekte krijgt.
Dit is gewoon vreselijk geweest voor mijn hele familie...
maar vooral voor haar en haar kinderen.
Die medicijnen, de AZT medicijnen.
Ze geeft elke dag over.
Ze huilt zoveel, ze is bang om haar kinderen aan te raken.
Ik hoop alleen dat ze niet gaat voor mij.
Het maakt niet uit hoe je 't bekijkt, ik had een mogelijkheid.
Als ik een verbluffende terugblik had...
had ik de kans om tegen te houden wat er gebeurde die avond.
Ik had het moeten weten. Ik had ze niet moeten laten praten met hem.
Ik had niet naar beneden moeten kijken toen ik afwaste die 20 seconden.
Al die kleine dingetjes had ik kunnen doen en ik had het voorkomen.
Wat dacht ik nou helemaal?
En ik zie dat beeld maar in m'n hoofd... van toen ik hem vond.
En dat is niet fijn.
Ik wil het eruit hebben. Ik wil het er niet in.
Dat is een groot deel voor mij ervan, het moeten zien van dat beeld...
in m'n hoofd. Ik wil gewoon dat het er niet meer in zit.
Matthew Shepard is de eerste homo die ik ooit heb gezien.
Ik kan het nauwelijks geloven dat ik hem had gevonden...
want de grote vraag met mijn geloof is:
Waarom wilde God dat ik hem vond?
Een kaarswake is er gisteren in het hele land gehouden.
Denver, Fort Collins, Detroit, Chicago, Washington DC, Atlanta....
Allemaal hoop uitdrukkend voor het volledige herstel van Matthew.
Ik kan niet stoppen met huilen.
Dit probeerde ik tegen te houden.
We moeten meer doen om gewelddadige dweepzucht, haatmisdaden te bestrijden...
Ik hoop dat tijdens het verdriet van dit moment en de gedeelde verontwaardiging...
Amerikanen hun hart weer gaan zoeken...
en doen wat ze kunnen om de eigen angst en bezorgdheid te verminderen...
en de boosheid jegens mensen die anders zijn.
En ik hoop dat het Congres de wetgeving tegen haatmisdaden zal goedkeuren.
Ik denk dat de homo-gemeenschap hetvolgende ziet als een voordeel:
'Dit is een goed moment voor ons om dit te misbruiken. '
Ze lieten het klinken alsof het tien moorden waren in plaats van één.
Ze beschuldigen ranchers ervan onredelijk en onsympathiek te zijn...
vanwege wat hij was...
en wat zijn overtuigingen waren.
Hij zou welkom zijn in ons huis.
We zouden gaan zitten en een kopje koffie drinken.
Wat dacht u toen u hoorde dat twee jongens uit uw eigen stadje het gedaan hadden?
Ik keur homoseksualiteit zeker niet goed...
maar niemand heeft het recht om te doen wat deze jongens deden.
Waar denkt u dat het vandaan kwam, hun haat tegen homo's?
Ik denk wat de meeste mensen bang maakt voor de homo-gemeenschap...
is dat seksualiteit hun primaire zorg is.
Weinig mensen compenseren het...
Als je het als een banner op je mouw draagt...
Ze hebben het idee van, 'Jij laat mij met rust, ik jou dan ook. '
't Zit zelfs in sommige westerse literatuur, 'leven en laten leven. '
Wat een onzin. Het komt er eigenlijk op neer...
dat als ik niet zeg dat ik een flikker ben, jij mij niet in elkaar ramt.
Wat is daar zo geweldig aan?
Is dat een goede filosofie?
Ik zit in de kerk en de dominee zal je recht voor z'n raap vertellen...
dat hij het niet eens is met homoseksualiteit, nietwaar?
Ik heb niet het gevoel dat ik genoeg weet over bepaalde dingen...
om te kunnen zeggen dat homoseksualiteit goed is...
terwijl ik ben opgegroeid met de gedachte dat dat niet zo was.
Ik ben katholiek opgegroeid.
Ik heb geleerd van de zondaar te houden en de zonde te haten.
Van de persoon houden om wie ze zijn, maar ze veroordelen...
om wat ze doen. De levensstijl veroordelen.
Ik moet nu echter zeggen, dat ik 't er niet mee eens ben.
Misschien omdat ik het niet kon...
maar ik haat ze niet, ik zal ze niet lastigvallen.
Ik laat dit niet tussen mij en de andere persoon komen staan...
of tussen jou en ik.
Totaal niet.
Er wordt gepredikt in scholen dat homo zijn prima is.
Als mijn kinderen het mij vroegen, liet ik ze zitten en zei dan:
'Dit doen homo's. '
'Dit doen dieren, oké? '
Ik zou ze zeggen, 'Dit is het leven. Dit is de levensstijl. Dit doen ze. '
En ik zou zeggen, 'Daarom denk ik dat het verkeerd is. '
Schaam je! Schaam je!
In New York zijn de protesten voor Matthew Shepard uitgelopen op rellen.
De bereden politie duwde de menigte weg.
De hele wereld kijkt toe!
Sinds 9 uur vanmorgen ligt Matthew Shepard nog steeds in kritieke toestand...
met zware hoofdwonden op de I.C.
Zoals ik al eerder zei, het is niet een levensstijl waar ik het mee eens ben.
Vindt u dat nog steeds?
Ja.
De familie benadrukt...
dat de media hun privacy respecteren.
De familie wil tevens het Amerikaanse volk bedanken...
voor hun medeleven met Matthew.
We gingen naar de nachtwake...
en het was erg fijn om met mensen te zijn die zich rot voelden.
Ik verdiende het niet om me zo rot te voelen.
Iemand stond op en zei: 'Kom op... '
'we laten de wereld zien dat Laramie niet zó een stad is. '
Maar dat is het wel.
Anders zou zoiets hier niet gebeuren.
Het is een leugen, omdat het hier wel gebeurd is.
Dus hoe kan dit een stad zijn waar zoiets niet gebeurt?
Hoe durft iemand dat te zeggen?
We moeten rouwen, maar we leven in een stad...
een staat, een land waar zulke dingen gebeuren.
Mensen distantiëren zich van deze misdaad...
maar we moeten het onszelf eigen maken.
Zo zijn we nou eenmaal.
Zo zijn wij nou eenmaal.
We hebben hier eigenlijk weinig met homo's te maken gehad.
Pas toen we met de zaak begonnen en daadwerkelijk...
met homo's praatten en we ons hun angsten realiseerden...
begon het enigszins door te dringen.
Dit is Amerika.
Je hebt het recht niet die angst te voelen.
Denk je dat veel mensen in Laramie die mening delen?
Er zullen altijd mensen zijn met conservatieve idealen.
Veertien maanden geleden was ik er zelf één van.
Maar ik tolereer het niet langer.
En als het ze niet aanstaat, prima. Het werkt langs twee kanten.
Ik heb al wat vrienden verloren, maar dat kan me niet schelen.
Ik voel me meer op m'n gemak...
en ik kan weer slapen.
Bedankt dat we mochten komen. - Geen dank.
Dit soort bijeenkomsten, dit is nieuw voor ons.
Dit gebeurt pas sinds Matthew.
Het lucht op dat we eindelijk een band hebben.
Het is fijn om te zien dat we met zovelen zijn in Laramie.
Is iedere werknemer homo?
Nee, alleen wij drieën.
Ben jij uit de kast? - Ja.
Eerst niet.
Ik vermoedde dat iedereen het wist, maar ik wilde niets zeggen.
Op den duur gaat je zelfwaarde enorm naar beneden...
en zo kon ik niet langer doorgaan.
Veel mensen wilden zich niet langer verbergen.
Ik voel me nog steeds niet vrij. Niemand vraagt erom, ik zeg niks.
Ik ben al lang uit de kast en sta m'n mannetje, maar...
sinds het voorval, ben ik doodsbang...
en laten we onze zoon 's avonds niet alleen buiten.
Ik denk dat iedere kerende wagen achter mij aan komt...
en ik tril zo erg, dat ik niets meer kan.
Ik denk dat het komt doordat...
we ergens weten dat het ons allemaal kan overkomen.
Sinds de laatste medische update...
is Matthew nog altijd in kritieke toestand met ernstige hoofdwonden.
Vanaf vandaag zal het ziekenhuis geen...
geplande updates meer uitgeven.
Zodra Matthew's conditie verandert...
zullen we een nieuwe verklaring uitgeven...
en direct zoveel mogelijk mensen van de pers op de hoogte brengen.
Bedankt.
Alle ogen zijn vandaag gericht op Laramie, Wyoming, waar velen hun blikken nu richten...
op hun thuiskomst parade....
en de successen van het University Wyoming football team.
Dit appartement heeft uitzicht op twee tegenoverliggende straten.
De ene gaat naar het noorden, de andere naar het zuiden.
Dat is precies de route van de parade.
Op de dag van de parade, had ik pijn aan mijn been vanwege een val...
en ik was erg teleurgesteld omdat ik had gehoord dat sommige studenten...
gingen lopen voor Matthew Shepard...
en ik wilde meedoen, maar ik kon niet, dus heb ik gekeken vanuit dat raam.
Het was...
Ik ben 52 jaar en ik...
Ik ben homo.
Ik woon hier al vele jaren en heb veel gezien.
En ik was erg ontroerd toen ik de uitdrukking zag...
op het einde van de parade.
Het was een klein groepje lopend achter een spandoek voor Matthew Shepard.
Maar de parade liep tot het eind van de straat...
maakte een bocht bij de hoek...
en ik liep naar de andere kant van mijn flat...
om ze weer van de andere kant te kunnen zien.
Na ongeveer tien minuten...
zag ik iets...
ongelooflijks.
Toen de parade de straat inliep...
was het aantal mensen dat meeliep voor Matthew Shepard...
zo'n vijf keer meer dan daarvoor.
Onvoorstelbaar, niet?
De staart aan het einde...
was groter dan de hele parade.
Ik dacht bij mezelf:
'Goddank dat ik dit in mijn leven mag meemaken. '
En mijn tweede gedachte was:
'Matthew, bedankt. '
Ik was er in principe niet echt nauw bij betrokken.
Mijn man is politieagent. Vandaar dat ik er vanaf weet.
Maar toen ik het hoorde...
vond ik het vreselijk.
Niemand verdient zoiets.
Het maakt niet uit wie je bent.
Maar ik moet zeggen dat de media hem afschildert als een heilige.
Ze maken een martelaar van hem, en ik denk niet dat hij dat was.
Kende je hem?
Nee, ik kende hem niet...
maar er zijn zoveel dingen...
die ik over hem ontdekt heb, wat gewoon eng is.
Over zijn karakter, en...
verspreiding van AIDS en nog wat dingen.
Over hoe hij was.
Zoals?
Hij was...
Hij was gewoon...
een kroegtijger.
Ik denk dat hij...
te ver ging. Hij liep ermee te koop.
En dan nog iets.
Er werd niets gezegd over die vermoorde agent.
Ze zeiden niets over die oude man die hem vermoordde.
Hij reed wat rond.
Hij had niet moeten rijden en hij vermoordde hem.
En er was slechts een klein artikel.
Wij waren een vriend kwijt.
Het was een collega van mijn man.
Hij was net begonnen.
Maar hij was één van ons...
en het was maar een klein krantenartikel.
Maar dit was met voorbedachte rade.
Iedereen heeft problemen.
Maar ik snap niet waarom ze Matthew als voorbeeld stellen.
Een haatmisdaad is een haatmisdaad. Als je iemand vermoordt, haat je ze.
Het heeft niets te maken met of je homo of prostituée bent.
Ik weet het niet.
Ik snap het niet.
Ik begrijp het niet.
29 November 1998. We gaan pater Roger Schmit interviewen.
Daar gaan we. Twee homo's en een priester.
Matthew Shepard...
heeft ons goed gediend.
Beseft u dat? Hij heeft ons goed gediend.
Ik kan niemand bedenken...
die meer voor deze gemeenschap heeft gedaan.
Ik zal niet zeggen dat ik dapper was, zonder angst.
Ik was bang.
Ik had hier veel inspraak toen dit gebeurde...
dus ik dacht, 'Zullen we de bisschop...
om toestemming vragen voor de wake? '
Maar ik dacht,
'Echt niet. Dat doe ik niet.
Zijn toestemming maakt het niet goed. '
Niet dat ik bisschoppen afkraak...
maar wat goed is, is goed.
U denkt dat Matthew geweld is aangedaan?
Ze hebben Matthew inderdaad geweld aangedaan.
Maar weet u...
Mag ik dit persoonlijk maken?
Natuurlijk.
Iedere keer als ze jou een flikker noemen...
of jou een lesbo, of...
Of een pot. - Precies, een pot.
Dat is toch ook geweld? Dat is de bron van geweld.
Het zou me enorm tegenstaan als u iets wat ik zeg gebruikt...
om zulk geweld aan te wakkeren.
Dank u.
Behandel alleen dat wat waar is.
U weet wat waar is.
U moet uw best doen het correct te zeggen.
Deze mensen vertrouwen ons.
Iedereen moet weten dat zij niet gelijk staan aan deze misdaad.
Ze willen hun eigen naam zuiveren, naast die van Laramie.
Ik weet niet of dat mogelijk is.
Hoi, dominee. - Ja?
Ik ben Amanda. Ik zit bij het theater...
dat met de inwoners van Laramie praat.
Nou, ik wil eigenlijk...
met niemand over dit incident praten.
Het is niet echt gepast, omdat ik erbij betrokken ben.
Ik wilde alleen zeggen dat ik uw dienst heb bijgewoond.
U bent naar de diensten geweest? - Ja.
Op zondag? - Ja.
Heb ik u gesproken? - Kort.
U verwelkomde ons bij aanvang.
Ik zeg je dat ik erbij betrokken ben.
De helft van de mensen in de zaak...
De vriendin van de aangeklaagde is lid van onze gemeente...
en een van de aangeklaagden is op bezoek geweest.
Juist.
Ik vind dat ze de doodstraf verdienen,
maar ik ga proberen in mijn hoofd met ze af te rekenen.
Wat het slachtoffer betreft,
ik weet dat die levensstijl legaal is, maar toch nog het volgende.
Ik hoop dat Matthew Shepard...
toen hij aan dat hek vastgebonden zat...
tijd had om na te denken over het moment...
dat iemand het Woord van de Heer tegen hem sprak...
en dat hij, voor hij in een coma raakte...
de kans had om over zijn levensstijl na te denken.
Dank u wel, Eerwaarde. Ik vind het fijn om met u te praten.
Oké, we kunnen beter gaan.
Ik heb me dat laten vertellen...
Ik heb me dat laten vertellen, en ik heb niets teruggezegd.
Middernacht, op maandag twaalf oktober...
Matthews Shepard's bloeddruk begon te dalen.
We lichtten onmiddellijk de familie in, die al in het ziekenhuis was.
Om 12:53 uur 's morgens...
is Matthew Shepard overleden.
Zijn familie was rond zijn sterfbed aanwezig.
De familie heeft de volgende verklaring vrijgegeven.
Ze hebben mij nogmaals gevraagd hun oprechte dank te uiten...
aan de hele wereld...
voor de overweldigende belangstelling voor hun zoon.
De familie was dankbaar dat ze niet hoefden te...
te beslissen over het kunstmatig in leven houden van hun zoon.
'Zoals een goede zoon, bleef hij zorgzaam tot het einde...
en verweet de familie niets. '
'Hij werd te vroeg geboren...
en is te vroeg heengegaan. '
Matthew's moeder zei:
'Ga... '
We waren al 72 uur achter elkaar wakker...
en waren thuis een half uur gaan slapen...
weer opgestaan, misschien was ik gewoon te...
ik weet het niet.
Toen ik de verklaring voorlas, dacht ik aan mijn eigen dochters.
Ze heeft haar kind verloren.
'Ga naar huis...
omhels je kinderen...
en vertel ze dagelijks dat je van ze houdt. '
Daarna begon de stroom van e-mails en brieven.
'Huil je voor al je patiënten op TV, of alleen voor de flikkers? '
Jezus.
Voor dit alles...
had ik geen idee hoezeer mensen elkaar kunnen haten.
Er zaten maar een paar van zulke brieven tussen.
De meeste waren bedankjes...
voor onze zorgzaamheid en medeleven.
En Matthew...
Matthew heeft dat...
altijd al gehad.
De aanklachten tegen Russell Henderson en Aaron McKinney...
zijn verhoogd naar moord met voorbedachte rade.
Bij veroordeling wacht hen wellicht de doodstraf.
Weet je.
Als ze de doodstraf krijgen...
druist dat in tegen alles wat Matt over ze zou denken.
Dat zou hij niet willen.
Hij zou ze nog hoop. willen nalaten. H-O-O-P.
Zoals de hele wereld hoopte...
dat Matt 't zou overleven?
Het draait allemaal om hoop.
H-O-O-P.
Tijdens de begrafenis regende en sneeuwde het vreselijk.
Toen ik aankwam, waren er al duizenden mensen.
In het zwart. Overal paraplu's.
Er waren twee kerken, maar honderden mensen...
moesten buiten staan.
Zelfs het park was vol.
'Gij zult geen gemeenschap hebben met een man, zoals met een vrouw:
een gruwel is het. ' Matthew negeerde dat gebod!
We hopen dat hij op zijn sterfbed zijn spijt heeft betuigd, anders...
bevindt hij zich in de hel. Gelooft u in de bijbel?
Gelooft u dat u het dierbare van het zondige moet scheiden?
Dat gedeelte van de bijbel gelooft u niet. U staat daar...
Nadat ik Phelps zag protesteren op Matthew's begrafenis...
en hoorde dat hij terugkomt voor Henderson's rechtszaak...
besloot ik dat iemand hem het verschil eens moest laten zien.
Sommige mensen gaan naar de hel!
En jullie weten wie jullie zijn!
Er zou hier niemand zijn als het een gewone moordzaak betrof.
De staat behandelt honderden moorden.
Deze moord is anders, omdat de homo's...
Hij komt niet eens uit Laramie.
Hij reist door het land met deze demonstraties.
We gaan een evenement organiseren. We noemen het 'Angel Action'.
Deze 21-jarige lesbienne doet wat haar wordt gezegd.
Vrees niet!
Verhef uw stem als een trompet...
en toon mijn mensen hun overtredingen!
We brengen God's boodschap!
God's woede is puur.
En God stuurt iemand naar de hel!
Dat is God's woede!
We zouden hier niet zijn...
Wilt u dat uw kinderen les krijgen van flikkers...
in uw scholen?
Dat laten we niet gebeuren!
Toen de jury-selectie begon...
zei iedereen in mijn winkel:
'Deze zaak wil ik niet doen. Ik hoop dat ik niet opgeroepen word, ' of:
'Mijn God, ik ben opgeroepen. Hoe kom ik er onder uit? '
Ze wilden er zo weinig mogelijk mee te maken hebben.
Als de dood dat ze jurylid moesten zijn.
Ik hoorde dat Henderson in de rechtszaal zat...
terwijl de mogelijke rechters ondervraagd werden.
Eén van de vragen was:
'Bent u in staat deze persoon...
ter dood te veroordelen? '
Ik heb begrepen dat veel antwoorden waren:
'Jazeker. '
'Absoluut. '
'Ja, geen probleem. '
Kun je je voorstellen dat je zoiets hoort?
Jurylid na jurylid...
na jurylid.
Dit zijn mensen die hij kent.
Niet zo vreemd dat hij zijn verklaring herriep.
U heeft eerder verklaard onschuldig te zijn, Mr Henderson.
Maar ik begrijp dat u dit wilt veranderen in schuldig?
Ja, meneer.
Begrijpt u dat de voorgeschreven straf hiervoor tweemaal levenslang is?
Ja, meneer.
En begrijpt u dat deze gelijktijdig of aansluitend kunnen worden uitgevoerd?
Ja, meneer.
Voordat het hof deze beslissing neemt...
heb ik begrepen dat er verklaringen worden afgelegd door tenminste één persoon.
Laten we hiermee verder gaan.
Als grootmoeder en degene die Russell heeft opgevoed...
samen met mijn familie...
hebben wij deze verklaring geschreven.
'Onze harten voelen mee met de pijn en het lijden dat de Shepards hebben ondergaan.
'We hebben vanaf het prille begin gebeden voor uw familie.
'Op veel momenten gedurende de dag, heb ik aan Matt gedacht.
'U zult in onze gedachten en gebeden blijven...
'omdat wij weten dat uw pijn nooit weg zal gaan.
'U heeft zoveel genade getoond en wij zijn zo dankbaar...
'dat u ons de gelegenheid geeft om te leven.
'Edelachtbare...
'wij, als familie...
'hopen dat u bij het veroordelen van Russell...
'de straffen gelijktijdig laat uitvoeren...
'voor tweemaal levenslang.
'Voor de Russell die wij kennen en waarvan wij houden...
'smeken wij nederig, edelachtbare...
'om Russell niet compleet uit ons leven te verwijderen...
'voor altijd. '
Mr. en Mrs. Shepard...
er gaat geen moment voorbij dat ik niet...
zie wat er die nacht gebeurde.
Ik weet dat het erg verkeerd was wat ik deed...
en ik heb diepe spijt van wat ik gedaan heb.
U hebt mijn oprechte medeleven voor wat er is gebeurd.
Ik hoop dat...
u kans ziet om mij op een dag te kunnen vergeven.
Mr Henderson...
dit hof gelooft niet dat u oprecht spijt voelt...
voor uw aandeel in deze zaak.
En ik vraag mij af of u zich de ernst realiseert van wat u hebt gedaan.
U bestuurde het voertuig dat Matthew Shepard naar zijn einde bracht.
U bond hem vast aan dat hek...
om hem zo beestachtig te kunnen mishandelen...
en te beletten dat hij ontsnapte om zo zijn relaas te kunnen vertellen.
U liet hem daar achttien uur lang achter...
met de mogelijkheid zijn leven te redden...
en u deed niets.
Wat betreft de derde aanklacht, te weten het misdrijf roofmoord...
zult u gevangen worden gezet voor de duur van uw verdere leven.
Wat betreft de eerste aanklacht...
ontvoering...
zult u gevangen worden gezet voor de duur van uw verdere leven.
Uitvoering van de eerste straf zal volgen op uitvoering van de straf voor de 3e aanklacht.
Na de uitspraak besloot de Mormoonse Kerk om Russell te verstoten.
Hij heeft een Mormoonse leraar die hem elke week in de gevangenis bezoekt.
Niemand van de kerk die hem gaat bezoeken?
Dat mogen ze niet. Ze mogen niet voor hem bidden.
Hij zal min of meer verdwijnen.
Wat is er die avond gebeurd?
We moeten het weten.
Deze stad moet het weten.
Ik heb wat meer licht nodig.
Dit toneelstuk verveelt nooit. - Na 50 keer regisseren wel.
Ontspan je maar, maar houd de paraplu's omhoog.
Ik heb gehoord dat je volgend jaar Angels in Maerica opvoert.
We hebben de plicht onze studenten te bereiken...
en de vraag is, hoe breng je iets teweeg...
Hoe bereik je een hele staat...
met zo'n diepgewortelde haat tegen homo's?
Hoe bereik je hen?
Angels in America is maar het begin.
En raad eens wie auditie doet voor de hoofdrol?
Mijn ouders zullen iets zeggen als:
'En, welke toneelstukken doen ze dit jaar op school? '
'eens kijken, Angels in America. '
'Wacht eens.
'Angels in America? Dat is toch dat toneelstuk?
'Da's toch die scene?
'En jij doet hier auditie voor? '
En ik zei:
'Ja, dat doe ik. '
Flinke ruzie, weet je wel?
Het was een flinke ruzie en mijn moeder zegt:
'Je weet toch dat homoseksualiteit een zonde is. Homoseksualiteit is een zonde.
Maar het mooiste argument dat ik voor ze in petto had, was...
dat zij me net gezien hadden...
op het toneel, in Macbeth.
Ik vermoordde dat kind en lady Macduff en nog twee andere kerels, weet je?
Ik zeg, 'Mam...
'ik speelde een moordenaar vanavond en jij...
'leek daar geen enkel probleem mee te hebben. '
Wanneer is die auditie? - Dinsdag.
Ik heb me nog nooit zo goed voorbereid als op deze auditie.
Nog nooit zo goed.
Iedereen heeft bedenkingen bij wat je doet.
Je krijgt een hoop kritiek.
Je deed alles verkeerd.
Je hoort niemand aan te raken zonder handschoenen en beschermende kleding.
Dan word je ineens tot held gebombardeerd.
De eerste de beste lul zou het beter hebben kunnen doen dan ik.
Mensen doen elke dag bijzondere dingen.
Ik denk dat dit voor mijn meiden pas echt duidelijk heeft gemaakt...
wat hun moeder doet voor de kost.
Wacht even.
De openbaar aanklager van dit district heeft besloten...
dat dit zal worden berecht als een halsmisdaad.
Meer heb ik niet voor u. Dank u.
Hoe kan ik bezwaar indienen als de Shepards McKinney dood willen?
Daar kan ik mij niet in mengen.
Maar op persoonlijk vlak, ik kende Aaron van de lagere school.
Wij noemden hem geen Aaron, maar A.J.
Hoe kunnen we A.J. McKinney ter dood brengen?
Op dit moment zijn onze belangrijkste voorbeelden...
Russell Henderson en Aaron McKinney.
Ze moeten ons de weg wijzen.
Hoe heb je dat geleerd?
Wat hebben wij als samenleving gedaan om je dat te leren?
Ik betwijfel of er veel mensen zijn die hen accepteren als voorbeeld.
Het zou mooi zijn als de rechter zou zeggen:
'Als aanvulling op uw straf...
'moet u uw verhaal vertellen.
'U moet uw verhaal vertellen. '
Dit is een opname van de bekentenis van Aaron James McKinney...
aan mij als dienstdoend rechercheur van het onderzoek.
Deze bekentenis is twee dagen na de aanval opgenomen.
Jullie gaan naar de Fireside bar? - Ja.
Waar gaan jullie daarna heen?
Een of ander jochie wilde een lift naar huis.
Hoe ziet hij eruit?
Als een mietje.
Hij ziet eruit als een mietje? - Ja, als een nicht, weet je?
Oké, hoe ben je hem tegengekomen?
Die nicht? De homo?
We hadden in de bar afgesproken. Hij vroeg wat we dronken en deden.
Wat gebeurde daarna?
Hij wilde een lift naar huis, en...
ik dacht, 'Hij is dronken, laat ik hem maar thuis brengen. '
Wanneer bespraken Russ en jij dat jullie hem te grazen wilden nemen?
We hadden het erover aan de bar. - Wat gebeurde er toen?
We reden met hem voorbij de Wal Mart.
We kwamen daar aan en hij begint aan mijn been te zitten en...
graait naar mijn genitaliën en...
ik zei toen, 'Ik ben verdomme geen flikker. Als je me nog eens aanraakt, sla ik je verrot.'
Ik weet niet wat hij van plan was...
maar ik heb 'm flink te pakken gehad.
Ik heb 'm vermoord, geloof ik.
Waar heb je hem mee geslagen? - Ik had een black-out.
Mijn vuist, mijn pistool, de pistoolgreep.
Ik weet niet wat er met me gebeurde. Ik had wat biertjes op en, ik weet het niet.
Ik zag wel wat er gebeurde.
Het leek alsof iemand anders het deed.
Wat was 't eerste dat hij zei of deed waardoor je hem wilde slaan?
Hij legde z'n hand op m'n been en...
en gleed met z'n hand alsof hij m'n ballen ging pakken.
Toen het team McKinney's actie verdedigde...
omdat Matthew hem versierde...
werd ik misselijk...
omdat ze 't goed wilden praten.
We vonden het allemaal verachtelijk.
Het was onbeschoft en beneden alle peil.
We walgden van de kwaliteit van de verdediging.
Net als de Twinkie verdediging, toen Harvey Milk en Moscone waren vermoord.
Hetzelfde verhaal.
Een deel van me wilde niet dat de verdediging zou zeggen...
dat het een potenrammer was...
maar een deel van me was dankbaar.
Ik was bang dat ze het zouden gooien op...
een diefstal, of drugs.
Toen ze homofobie als verdediging gebruikten...
dacht ik: 'Dit is goed...
omdat de waarheid tenminste naar boven komt.
De waarheid wordt verteld. '
Hoe vaak heb je hem geslagen in de truck...
voordat jullie ophielden en hem daar achterlieten?
Zo'n twee of drie keer.
Drie keer met m'n vuisten en zes keer met het pistool.
Vroeg hij of je wilde stoppen?
Ja, hij werd compleet in elkaar geramd.
Wat zei hij?
Daarna schreeuwde hij alleen maar.
Was hij bij bewustzijn toen Russell hem aan het hek vastbond?
Ja.
Ik zei: 'Draai je om en kijk niet naar m'n kenteken. '
Ik was bang dat hij de politie zou informeren.
Toen vroeg ik of hij m'n kenteken wist.
Hij las 'm op, dus sloeg ik 'm nog een paar keer.
Voor de zekerheid?
Ik hoopte stiekem dat ze van elders waren...
zodat je afstand kan houden.
Zo voeden we onze kinderen hier niet op.
Het is vrij duidelijk dat we onze kinderen dus wel zo opvoeden.
Blijkbaar hou je niet zo van homo's?
Nee, niet echt. - Haat je ze?
Nee, maar zodra ze me beginnen te...
versieren, word ik nogal agressief.
Dus je bent eerder door homo's benaderd?
Nee, niet echt.
Bedreigde hij je?
Die homo gast? - Ja.
Nee.
Kan je me een ding vertellen?
Waarom namen jullie zijn schoenen mee?
Weet ik niet.
Zal ik m'n zoon ooit nog zien?
Weet ik niet.
Gaat hij echt dood?
Mr. Shepard zal inderdaad overlijden.
En dan krijg ik? 25 jaar tot levenslang?
Of meteen de doodstraf?
Dat is niet onze taak.
Dat is aan de rechter en de jury.
Vreemd genoeg werd McKinney 20 minuten vóór Matthew...
door zijn vriendin binnengebracht.
Wacht, was McKinney hier? - Ja.
Hij had diezelfde avond nog gevochten in de stad.
Dus daar lag Aaron in het ene bed...
en Matthew een paar bedden verder.
Twee dagen later ontdekte ik de connectie.
Heeft de jury een uitspraak?
Ja, edelachtbare.
Ik was erg...
geschrokken.
Het waren kinderen.
Allebei patiënten van me, maar 't waren kinderen.
Ik heb ze allebei behandeld...
en ik had medelijden met allebei.
Wij, de jury...
aangesteld en ingezworen deze zaak te beoordelen...
hebben na lang beraad...
unaniem het volgende besloten:
Voor de aanklacht van kidnapping...
bevinden wij de beklaagde, Aaron James McKinney...
schuldig.
Voor de aanklacht van doodslag...
bevinden wij de beklaagde, Aaron James McKinney...
schuldig.
De jury zal zich vanaf vandaag beraden op de strafmaat.
Dat zal ongeveer een week in beslag nemen.
Ik werk met McKinney, ik geef hem raad.
Ik denk dat hij de impact...
van zoiets als een staatsstraf niet kan bevatten...
maar ik zal bidden als de duivel...
dat we die fase niet door hoeven.
Ik weet niet of u gelooft, maar wilt u dit voor mij doen?
Zeg van tijd tot tijd:
'Heer, waak over hem. '
Doe het voor mij.
Natuurlijk.
McKinney's veroordeling zou gaan beginnen.
Judy en Dennis Shepard zijn echter door de verdediging...
benaderd, met het verzoek het leven van hun cliënt te sparen.
Mr. Shepard mag vandaag het hof toespreken.
'Mijn zoon Matthew...
zag er niet uit als een winnaar.
Hij was nogal ongecoördineerd...
en droeg beugels van zijn dertiende tot zijn dood.
Desondanks bewees hij, in dit te korte leven, dat hij een winnaar was.
Op 6 oktober, 1998...
wilde mijn zoon de wereld laten zien dat hij opnieuw kon winnen.
Op 12 oktober, 1998...
verloor mijn oudste zoon en held.
Op 12 oktober, 1998...
stierven mijn oudste zoon en held...
50 dagen voor zijn 22ste verjaardag.
Ik blijf me hetzelfde afvragen als toen ik hem voor 't eerst zag in het ziekenhuis.
Wat zou er van hem geworden zijn?
Hoe had hij zijn wereld kunnen verbeteren?
Matt werd ter dood verklaard in een ziekenhuis in Fort Collins.
Maar in feite stierf hij in een buitenwijk van Laramie...
vastgebonden aan een hek.
U, Mr. McKinney, en uw vriend mr. Henderson...
lieten hem daar achter...
maar hij was niet alleen.
Zijn vrienden waren bij hem...
vrienden waarmee hij opgroeide.
Je vraagt je natuurlijk af wie deze vrienden waren.
Ten eerste had hij de schitterende avondlucht en dezelfde sterren en maan...
die we vroeger zagen door onze telescoop.
Dan was er het daglicht en de zon die op hem neerstraalde.
En de gehele tijd...
ademde hij de geur in van de treurwilgen op Snowy Range.
Hij hoorde de wind...
de altijd aanwezige wind , voor de laatste maal.
Hij had nog een vriend bij zich.
Hij had God.
En het doet me goed dat hij niet alleen was.
Matt's verhaal bracht wereldwijde aandacht voor haat.
Het goede kwam uit het kwade.
Mensen zeiden, 'Genoeg is genoeg. '
Ik mis mijn zoon...
maar ik ben trots dat ik kan zeggen dat hij mijn zoon was.
Judy wordt beschreven als tegen de doodstraf zijnde.
Er wordt gezegd dat Matt tegen de doodstraf was.
Beide verklaringen zijn verkeerd.
Ik geloof ook in de doodstraf.
Ik zou niets liever willen dan u zien sterven, Mr. Mckinney.
Maar dit is de tijd om het helingsproces te beginnen...
om genade te tonen aan iemand die dit weigerde te tonen.
Mr. McKinney...
ik verleen u gratie...
hoe moeilijk het ook is, vanwege Matthew.
Elke kerst die u viert...
verjaardag, onafhankelijkheidsdag, denk er aan dat Matt het niet viert.
Elke morgen als u opstaat in uw cel...
denk aan de kans die u had...
en de mogelijkheid om te stoppen die avond.
U heeft me iets dierbaars afgenomen...
en ik zal u daarvoor nooit vergeven.
Mr. McKinney...
ik schenk u uw leven...
ter nagedachtenis van iemand die niet meer in leven is.
Dat u nog lang mag leven...
en dat u Matthew er elke dag voor mag bedanken. '
Hartelijk dank.
Mr. McKinney, u wordt overgedragen...
in bewaring van de politie van Albany County...
in afwachting van de transportatie naar de gevangenis.
Dames en heren, hierbij is deze zaak beëindigd.
Ik hoop dat u bij het denken aan deze stad, deze misdaad van zich af kunt zetten...
en kunt begrijpen waarom wij ervan houden.
Ik ben gewoon blij dat het voorbij is. Echt waar.
Getuigen in deze zaak is een van de zwaarste dingen uit mijn leven geweest.
Begrijp me niet verkeerd. Ik hou van het podium...
maar getuigen is heel erg moeilijk.
De advocaten stellen vragen...
dus er komen vragen van deze kant...
maar die trechter je door naar de jury.
Dus je trechtert ze die kant op en wat je overhoudt is...
Een trechtersysteem.
Na zes maanden ATZ innemen, kreeg ik een DNA test.
En een week later ontdekte ik dat de uitslag...
negatief was.
Godzij dank. - Dat is geweldig.
We dankten God op onze blote knieën.
Ja, je was zo verrukt. We waren echt blij.
Dus wat is 't eerste wat ze doet?
Ik stak m'n tong in de mond van m'n man.
En je dochters? - Die schreeuwden het uit.
Ze waren zo blij.
En de jongens van het bureau...
We zijn uitgegaan en werden strontlazarus.
Iedereen die binnenkwam kreeg een zoen van me.
Dat hoeven ze niet te weten.
Man of vrouw, ik zoende ze op de lippen.
Begreep je me niet?
Ik heb ze al gezoend, ma.
Ik kende Matthew, maar ik weet niet zeker...
welk verhaal hij verteld zou willen hebben.
We zullen hetgeen wat hier gebeurd is pas begrijpen...
zodra de tijd het voor ons heeft uitgefilterd.
De cultuur waardoor dit kon gebeuren,
de complexe aaneenschakeling van gebeurtenissen,
een tank tegenhouden is makkelijker.
Verandering is lastig en de mensen waren er niet klaar voor.
Ze kregen hun zin.
Die jongens kregen hun verdiende loon.
Het is al meer dan een jaar terug dat Matthew overleed...
en er is helemaal niets veranderd.
Niet op staatsniveau...
geen stad, niemand, nergens...
is er een wet aangepast.
Anti-discriminatie wetten of haat-misdaad wetgeving,
niemand heeft de wetgeving veranderd.
Wat is er uit voortgekomen?
Is er iets concreets en blijvends uit voortgekomen?
'De doden worden herinnerd en strijden verder met de levenden...
en wij gaan nergens heen. '
'Wij sterven niet langer een verborgen dood.'
'De wereld draait alleen vooruit. '
'Wij zullen burgers zijn. '
'De tijd is daar. '
'Tot ziens dan maar. '
Ben je ooit naar het hek gegaan?
Ik ging erheen in m'n limousine...
en herinnerde me iets over die nacht.
Hij zei: 'Laramie fonkelt, vind je niet? '
En daar waar hij zat...
als je precies daar zit, fonkelt Laramie.
Met de laaghangende bewolking...
weerkaatst het blauwe licht van het vliegveld in de wolken...
en het spreidt zich uit...
over de hele stad.
Ik bedoel...
je staat ervan versteld.
Matt zat precies daar, en ik kan me voorstellen,
in zijn ogen,
ik kan me voorstellen wat hij zag.
Het laatste wat hij van deze aarde zag...
waren de fonkelende lichten van Laramie, Wyoming.
Vertaling: www.vertaalsite.nl voor www.ondertitels.nl